Sint-Petruskerk - Een beeldbepalend monument (1500)  

Religie in beweging

Mertens-Slingerland, M.C.

De kerkvader Augustinus bracht het woord “religie” in zijn boek De Civitate Dei  verband met “re-eligere”ofwel opnieuw verkiezen. Religie als  permanente beweging. Dat is het  voor de inwoners van Oirschot. 

In een ver verleden werden in Oirschot de religieuze gevoelens beleefd bij heilige bomen en poelen in de bossen. Totdat er mannen kwamen en Oirschot kennis  maakte met het Christendom van de Frankische overheersers. De Maria kerk werd gesticht en Oirschot kreeg haar eigen frankische heilige: Odulphus. Eeuwen later beleefden de protestanten in Oirschot  - die per definitie weinig van doen hadden met roomse santenkraam – in deze kerk hun religie. In tweehonderd jaar daarvoor had de protestantse religie geprobeerd de geloofsgemeenschap te reformeren. De grote pracht en praal, het rijke bezit van de kerk en het weinig stichtelijke leven van de religieuze leiders in Oirschot vroeg om opnieuw kiezen. Die keuze kwam er wel maar anders dan de voorstanders van de reformatie wilden. De katholieken bleven in overgrote meerderheid katholiek en beleefden hun geloof in de schuilkerk en bij kapellen als die van Maria van de H. Eik en van de H. Antonius. Het maakte niets uit dat de grote Petruskerk  gebruikt werd door de protestanten. En toen kwam er een nieuwe tijd. De redelijkheid van Napoleon gaf de grote kerk terug aan de grootste religieuze gemeenschap: de katholieken. Eenmaal terug in de grote kerk begon de triomf van het katholicisme. De nieuwe beleving vroeg om een rijk rooms leven met uiterlijk vertoon en gehoorzaamheid aan de kerkleiding. Totdat eensgezindheid als onderdrukking werd ervaren en kerkelijke leiding met liefdeloosheid. Dat alles is beweging. Wat bleef is de vraag naar zingeving en de behoefte om stil te worden in de natuur. Een kaarsje te branden bij de H. Eik.