Vorig venster Venster Volgend venster

2012-02-29

Religie in Beweging (1500)

Sint Petruskerk De kerkvader Augustinus bracht het woord "religie" in zijn boek De Civitate Dei verband met "re-eligere" ofwel opnieuw verkiezen. Religie als permanente beweging. Dat is het voor de inwoners van Oirschot. In een ver verleden werden in Oirschot de religieuze gevoelens beleefd bij heilige bomen en poelen in de bossen. Totdat er mannen kwamen en Oirschot kennis maakte met het Christendom van de Frankische overheersers. De Maria kerk werd gesticht en Oirschot kreeg haar eigen Frankische heilige: Odulphus.

Eeuwen later beleefden de protestanten in Oirschot - die per definitie weinig van doen hadden met roomse santenkraam - in deze Mariakerk hun religie. In tweehonderd jaar daarvoor had de protestantse religie geprobeerd de geloofsgemeenschap te reformeren. De grote pracht en praal, het rijke bezit van de kerk en het soms weinig stichtelijke leven van de religieuze leiders in Oirschot vroeg om opnieuw kiezen. Die keuze kwam er wel maar anders dan de voorstanders van de reformatie wilden. De katholieken bleven in overgrote meerderheid katholiek en beleefden hun geloof in de schuilkerk en bij kapellen als die van Maria van de H. Eik en van de H. Antonius. Het maakte niets uit dat de grote Petruskerk gebruikt werd door de protestanten.

En toen kwam er een nieuwe tijd. De redelijkheid van Napoleon gaf de grote kerk terug aan de grootste religieuze gemeenschap: de katholieken. Eenmaal terug in de grote kerk begon de triomf van het katholicisme. De nieuwe beleving vroeg om een rijk rooms leven met uiterlijk vertoon en gehoorzaamheid aan de kerkleiding.

Totdat onder invloed van de maatschappelijke individualisering in de jaren zestig van de vorige eeuw de onvoorwaardelijke gehoorzaamheid als onderdrukking werd ervaren en kerkelijke leiding door de publieke opinie liefdeloosheid wordt verweten. Dat alles is beweging. Wat bleef is de vraag naar zingeving en de behoefte om stil te worden in de natuur. Een kaarsje te branden bij de H. Eik.

  1. Artikelen:
    1. Michiel Verweij, 'Een onbekende Oirschotse pelgrim in Rome'. Uit van den Herd, 2000-03
    2. Historisch overzicht. 'Kleine kroniek van de Zusters Franciscanessen Penitenten Recollectinen van Oirschot'
    3. A. v.d. Braak, 'De sluiting van schuurkerken in Brabant in de achttiende eeuw'. Uit Brabants Heem, jrg. 35, 1983
    4. M. Schreurs-Janssen, 'De geschiedenis van een altaar, van Echt via Panningen naar Oirschot'. Uit van den Herd 1995-02
    5. F.W. Smulders, 'Nog strengere eisen dan in het placcaet van 1750'. Uit Brabants Heem, jrg. XXIV, 1972
    6. Zouaven uit Oirschot en Best. Selectie uit de website van het Nederlands Zouavenmuseum in Oudenbosch
    7. Alda van de Ven, Bouwkroniek Klooster Nazareth Oirschot
    8. Alda van de Ven, Waarom spaarden we vroeger zilverpapier
    9. Clari van Esch-van Hout, 'Uit het Oirschotse Roomse leven'. Uit Van den Herd 2003-02
    10. Alda van de Ven, Zusters vragen me wel eens
    11. Clari van Esch-van Hout, '150 jaar Sint Antoniuskapel'.Uit Van den Herd 2003-03
    12. Theo van de Loo, 'Hoe ik het schuifke kreeg'. Uit Van den Herd 2005-01
  2. Literatuur Beschikbaar in de heemkamer
    1. Martien Coppens, De koorbanken van Oirschot fotografisch gezien. 1941
    2. Zusters Franciscanessen van Oirschot. Met een zuiver hart en een gelouterd verstand. 1997
    3. Marit Monteiro, Vroomheid in veelvoud. Geschiedenis van de Franciscanessen van Oirschot 1797-1997. 2000
    4. Clari van Esch-van Hout, Sjef Smetsers, Ans Verhouden-Vermeulen, Oirschottenaren met een missie. 2008
  3. Links:
    1. Katholiek Nederland
    2. Parochie Sint Petrus - Heilige Bernadette
    3. Stichting de Kapellekes met animatie op dvd van voormalige koorbanken
    4. Nederlands Zouavenmuseum