Vorig venster Venster Volgend venster

2012-02-19

Sint-Odulphus (800)

Odulphus (Odulf, Olof, Oelbert, Oel) is de meest bekende inwoner die in Oirschot geboren is. Hij hield opstandige Friezen in toom, bestuurde een gebied van Friesland tot Vlaanderen en werd na zijn leven als heilige vereerd.

Beeld van Sint-OdulphusVolgens zijn levensbeschrijving is hij in Oirschot geboren in de tijd van keizer Lodewijk de Vrome (778-840). Zijn familie is van Frankische grootgrondbezitters. Odulphus krijgt een opleiding van wijze mannen en wordt rond 806 pastoor in Oirschot, waarbij hij al zijn bezittingen aan de armen schenkt. Daarna gaat hij het klooster in. Hij leeft in een onrustige tijd. In 817 en 818 beginnen de eerste heidense Vikingen uit Scandinavië met hun rooftochten. De Friezen dreigen zich daardoor massaal af te keren van het katholieke geloof. Op verzoek van bisschop Frederik gaat Odulphus de Friezen in het gareel houden. Nadat opstandige inwoners van Walcheren bisschop Frederik van Utrecht vermoord hebben, wordt Odulphus plaatsvervangend bisschop.

Odulphus wordt niet alleen in Nederland als heilige vereerd, maar ook in Duitsland, Engeland en België. Gelovigen roepen hem aan als ze in moeilijkheden zitten of tegenslag hebben. Odulphus wordt meestal afgebeeld als kanunnik, dus met toog en superplie; met bonnet en almucium (kanunnikenmanteltje). Zijn attributen zijn een brevier en een appel, het symbool van zijn gehoorzaamheid. In Museum Catharijneconvent in Utrecht zijn het witte onderkleed en de drinknap van Odulphus nog te bewonderen.

In de Sint-Petruskerk in Oirschot bevindt zich een Odulphusaltaar uit circa 1890, waarop zijn leven afgebeeld wordt. Op het grasveld naast de kerk staat een beeldje van een jeugdige Odulphus, zoals men hem in Oirschot gekend moet hebben. Het kunstwerk is gemaakt door beeldhouwer Toon Grassens in 1999.

  1. Literatuur:
    1. J. Lijten, Best in: P.J. Margry en C.M.A. Caspers, red., Bedevaartplaatsen in Nederland (3 dln., Amsterdam en Hilversum 1997-2000) deel 2, pp. 101-106.
    2. A.J.A. Bijsterveld, Odrada, Oda, Odulfus: de drie middeleeuwse heiligen van Noord-Brabant in: A.J.A. Bijsterveld en J.M. Goris, red., Heiligen in de Kempen. Centrum voor de Studie van Land en Volk van de Kempen 14 (Turnhout 2001) 9-31.
    3. A.J.A. Bijsterveld, De oorsprong van de oudste kapittels in het noorden van het bisdom Luik een voorlopige synthese’ in: R. Bauer, M. De Smet, B. Meijns en P. Trio, red., In de voetsporen van Jacob van Maerlant. Liber amicorum Raf De Keyser. Verzameling opstellen over middeleeuwse geschiedenis en geschiedenisdidactiek. Symbolae Facultatis Litterarum Lovaniensis Series A vol. 30 (Leuven 2002) 206-221.